Το τιμολόγιο της σύγκλισης

21Ιούν08

Οι τιμές εκφράζουν ισορροπίες, σχέσεις, εξουσία, αναλογίες. Μέχρις ότου ένα προϊόν να κάνει το salto mortale προκειμένου να αποκτήσει τιμή, δεν παρά ένα απλό αντικείμενο με μια κάποια αξία χρήσης, αλλά χωρίς καμία απολύτως αξία για την αγορά, εξηγεί γλαφυρά ο Κάρολος Μάρξ. Παρατηρήστε λοιπόν πόσα θα αλλάξουν τώρα που αλλάζουν και οι απόλυτες και οι σχετικές τιμές. Γιατί, προφανώς, είναι διαφορετική η ακρίβεια ορισμένων πρώτων υλών διατροφής για εμάς, από εκείνη που ζει ο κάτοικος του Μπανγκλαντές. Εμείς διαθέτουμε τεράστια περιθώρια αναδιάταξης της κατανάλωσής μας, ενώ εκείνοι απλώς δεν μπορούν.

Ο Τζώρτζ Μπους μπορεί διαφορετικά. Ζήτησε αυτή την εβδομάδα από το αμερικανικό Κογκρέσο να δώσει ένα τέλος στην επί 27 χρόνια απαγόρευση παράκτιας άντλησης πετρελαίου. Τα κοιτάσματα μόλις που καλύπτουν τρία χρόνια κατανάλωσης πετρελαίου και κάτι ανάλογο σε φυσικό αέριο. Ζήτησε ακόμη άδεια για την άντληση πετρελαίου μέσα στο Εθνικό Καταφύγιο Άγριας Ζωής στην Αρκτική. Αν ο Μπους είναι «κακός», σίγουρα δεν είναι μόνος του. Άλλοι «κακοί» υποστηρίζουν ότι θα χρησιμοποιήσουμε οπωσδήποτε κάρβουνο για ηλεκτρισμό. Μπορούμε να συλλέξουμε και να αποθηκεύσουμε τα αέρια από την καύση του, λένε. Το ίδιο πιστεύουν και για την πυρηνική ενέργεια, που θα διαδοθεί όσο κανείς δεν το είχε ποτέ φανταστεί, αρκεί να βελτιώσουμε την επεξεργασία των υπολειμμάτων της.

Τα πάντα βρίσκονται στην τιμή. Παρόμοια μεγάλη αλλαγή είχε συμβεί και στην αρχή της δεκαετίας του ’70, όταν το δολάριο υποτιμήθηκε, η τιμή του πετρελαίου πολλαπλασιάστηκε και τα τρόφιμα το ακολούθησαν με τον πιο βίαιο τρόπο. Η κοινωνία μας βυθίστηκε στην κρίση που, τότε, πήρε το όνομα «στασιμοπληθωρισμός». Η παραγωγή συρρικνώθηκε και η ανεργία έφτασε στα ύψη. Ο πληθωρισμός έκανε σκόνη εισοδήματα, αποταμιεύσεις και επενδύσεις. Χρειάστηκαν αρκετά χρόνια για να κατανοήσουν οι μεγάλες κοινωνίες τους μηχανισμούς άμυνας και, κατόπιν, ανόρθωσης των οικονομιών.

Η Ελλάδα καλείται να αντιμετωπίσει, ταυτόχρονα, δύο πλευρές της κρίσης. Η μια αφορά την προσαρμογή όλων και πρώτο λόγο των εταίρων μας στην ευρωζώνη. Η δεύτερη είναι η πιο δική μας προσαρμογή στη νέα πραγματικότητα που έχει δημιουργήσει η λειτουργία της κοινής νομισματικής ζώνης. Ως προς το πρώτο, θα χρειαστεί να αντιμετωπιστεί η διεθνής ενεργειακή κρίση, να αποσοβηθεί η ανάλογη διατροφική κρίση και, τελικά, να βρεθεί μια νέα ισορροπία παραγωγής και κατανάλωσης. Θα επιτύχουμε καλύτερα την προσαρμογή μας αν, αμεσότερα, αναμετρηθούμε με το δεύτερο πρόβλημά μας.

Όλα δείχνουν ότι, σε πολλούς τομείς, ολοκληρώνεται τώρα η διαδικασία σύγκλισης των τιμών μέσα στη νομισματική «μας» ζώνη. Να σημειώσουμε βεβαίως ότι η διαδικασία αυτή δεν ξεκίνησε με την υιοθέτηση του ευρώ, αλλά από τότε, το 1993, που καταργούνται δασμοί και άλλα εμπόδια στην ενιαία αγορά. Τα είδη διατροφής είναι από τα κακά παραδείγματα της σύγκλισης. Ήδη από το 2006, ο σχετικός δείκτης για το επίπεδο των τιμών ήταν στο 97 για την Ελλάδα, 93 για την Ισπανία, 107 για Γαλλία και Γερμανία και μόλις 89 για Ολλανδία. Ειδικά για τα λάδια και το γάλα είμαστε ήδη οι ακριβότεροι. Η σύγκλιση των εισοδημάτων πάντοτε έπεται. Μεσολαβεί μια γενναία άνοδος της ανταγωνιστικότητας. Όσο όμως δεν την έχουμε επιτύχει, τόσο το πορτοφόλι μας θα είναι ελαφρύ!

Filed under: Οικονομικά   |  
Tags: Σύγκλιση τιμών