Είναι πλέον γνωστό και αποδεκτό ότι το 2009, τουλάχιστον, θα είναι έτος σοβαρής και βαθύτατης ύφεσης. Σε παγκόσμιο επίπεδο, η αύξηση του προϊόντος θα περάσει από το 3,6% του 2008 – που ήταν ήδη χαμηλό και ανεπαρκές – σε μόλις 0,2% το 2009, για να επιστρέψει σε ένα μίζερο 2,5% το 2010. Η υποχώρηση θα είναι μεγαλύτερη στις αναπτυγμένες οικονομίες. Θα είναι όμως πιο άδικη, όπως συνήθως, για τις φτωχότερες χώρες, οι οποίες χάνοντας τη βοήθεια των πλουσίων θα εκθέσουν πολύ μεγάλο μέρος του πληθυσμού τους σε κινδύνους επιβίωσης. Στις δικές μας «πλούσιες» κοινωνίες, ανησυχούμε για δύο κατηγορίες: τους έχοντες μεγάλη ανάγκη, που στηρίζονται σε ρυθμίσεις του κράτους-πρόνοιας και τους εξειδικευμένους εργαζόμενους, οι οποίοι πρέπει να στηρίξουν την αναδιοργάνωση της οικονομίας κατά και μετά την κρίση. Να σημειώσουμε ότι ολοένα περισσότεροι πολιτικοί ζητούν να απαγορευτούν οι απολύσεις στις εταιρείες που δέχονται τη βοήθεια του κράτους.
Πολλοί όμως αναρωτιούνται κατά πόσον οι τελευταίες προβλέψεις θα επιβεβαιωθούν ή θα χρειαστεί να αναθεωρηθούν, όπως έχει συμβεί τρεις με πέντε περίπου φορές, ανάλογα με τον οργανισμό, στη διάρκεια των τελευταίων έξι μηνών και οπωσδήποτε μετά τον τρομερό Σεπτέμβριο 2008. Οι πρόσφατες προβλέψεις των οικονομολόγων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας αποτελούν ίσως την καλύτερη σύνοψη αντίστοιχων υπολογισμών που έχουν γίνει και από άλλους διεθνείς οργανισμούς και μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως σημείο αναφοράς.
Θεωρείται και προφανώς είναι σίγουρο ότι ο πληθωρισμός θα προσγειωθεί περαιτέρω, γύρω 0,1%-0,7% για το 2009 και μεταξύ 0,6% και 1,4% το 2010. Στο επίπεδο αυτό οι χώρες της ευρωζώνης θα αποφύγουν τον αποπληθωρισμό, εκτιμούν στη Φρανκφούρτη, αν και παρόμοιες προβλέψεις ενισχύουν όσους επιθυμούν η επόμενη μικρή μείωση του βασικού επιτοκίου του ευρώ να συνοδευτεί από την επιμήκυνση των περιόδων παροχής ρευστότητας στο τραπεζικό σύστημα του ευρώ από τα «ταμεία» της ΕΚΤ. Οι εμπειρογνώμονες της ευρωτράπεζας αναλύουν τις εκτιμήσεις της αγοράς κεφαλαίων και καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι το επιτόκιο EURIBOR τριών μηνών θα κυμανθεί στο 1,8% εφέτος και 2,1% του χρόνου. Τα δεκαετή ομόλογα που εκδίδονται σε ευρώ θα προσφέρουν (κατά μέσο όρο) αποδόσεις 4,2% το 2009 και 4,6% το 2010.
Οι εκτιμήσεις για την πορεία των τιμών στηρίζονται βεβαίως στη διατήρηση ασθενικών συνθηκών στην αγορά νέων πιστώσεων για ολόκληρο το έτος, με την χαλάρωση να έρχεται μόνον μετά το πρώτο τρίμηνο του 2010. Οι προβλέψεις για το πετρέλαιο είναι πως θα περάσει στα $ 49 το 2009 και από εκεί στα $ 57,4 το 2010. Οι τιμές των τροφίμων θα μειωθούν (σε δολάρια) κατά 12% εφέτος και 5% του χρόνου, ενώ στα άλλα βασικά εμπορεύματα (πλην τροφίμων και ενέργειας) θα σημειωθεί μεγάλη μείωση, κατά 30% το 2009, πριν αυξηθούν κατά 6% το 2010. Τέλος, εκτιμάται πως η ισοτιμία του ευρώ με το δολάριο δεν θα υποστεί σημαντικές διακυμάνσεις και θα παραμείνει κοντά στο 1,29 $/€, που μας δίνει μια μικρή υποχώρηση του ευρωπαϊκού νομίσματος απέναντι στο αμερικανικό.
Μια διαφορά των ελληνικών μεγεθών είναι αρκετή. Ο ελληνικός πληθωρισμός θα παραμείνει τριπλάσιος ως διπλάσιος του μέσου όρου της ευρωζώνης. Ο ρυθμός ανόδου του ΑΕΠ θα είναι αντιστοίχως μεγαλύτερος κατά 2-3 μονάδες. Η κυβέρνηση δεν θα έχει καμία δικαιολογία να μην επιτύχει τη συρρίκνωση των δημοσιονομικών της ελλειμμάτων. Αν πάντως δεν το επιτύχει, το τίμημα για την χώρα, μέσω των επιτοκίων που θα υποχρεωθούμε να πληρώσουμε επί του δημόσιου χρέους θα αποτελέσει κάτι πολύ κοντά σε αυτό που αποκαλούμε «εθνικό έγκλημα».
Filed under: Πολιτική | Leave a Comment
